Dag 3 – Ålesund | Highlights & Atlantic Ocean Park

Op Dag 3 doen we Ålesund aan. En laat ik daar maar meteen eerlijk over zijn: wij houden van dierentuinen en aquaria. Altijd al gehad. Dus toen we deze excursie op het programma zagen staan, was de keuze eigenlijk vrij snel gemaakt.

De tour gaat beginnen met een korte verkenning van de stad en haar beroemde Art Nouveau-architectuur.

De eerste stop staat gepland bij een uitkijkplatform op een heuvel net buiten het centrum. En het uitzicht schijnt hier meer dan de moeite waard te zijn. Je kijkt uit over de stad, de haven, de eilandjes en de zee eromheen. Zo’n plek waar iedereen waarschijnlijk automatisch even stil wordt en de camera’s tevoorschijn komen.

Daarna maken we een korte stop bij een WOII-monument in de kleine jachthaven. Dit markeert de zogeheten North Sea Escape Route, waar tijdens de oorlog mensen per boot wisten te ontsnappen naar Engeland. Even een heel ander verhaal tussendoor, maar wel eentje dat bij voorbaat al blijft hangen.

Vervolgens rijden we door naar wat voor ons het hoogtepunt van de dag gaat worden: het Atlantic Ocean Park bij Tueneset. Dit is niet zomaar een aquarium, maar het grootste van Scandinavië, en het ligt ook nog eens pal aan de kust. Geen gesloten gebouw ergens op een industrieterrein, maar een park dat letterlijk in de rotsen en langs de zee is gebouwd.

Het terrein is groot, open en afwisselend, met wandelpaden, uitzichtpunten en enorme landschapsaquaria. De aquaria zijn gevuld met leven rechtstreeks uit de oceaan, met de nadruk op de westkust van Noorwegen. Je kunt hier vissen zien zwemmen onder een veerpont, in sterke stromingen, tussen skerries en zelfs in de diepte van de Storfjord. Vooral de grotere vissen schijnen indruk te maken — het echte zilver van de zee.

Als dit allemaal zo is als het klinkt, belooft dit een hele fijne start van Noorwegen te worden.

Dag 4 – Trondheim, Noorwegen & Trondheimfjord

Op Dag 4 doen we Trondheim aan. Dit keer hebben we geen excursie via de rederij geboekt, maar gaan we op eigen houtje de stad in. Soms is dat gewoon het fijnst: geen schema, geen verzamelpunt, geen tijdsdruk. Gewoon kijken waar we uitkomen.

Trondheim staat bekend om haar houten huisjes en wordt vaak gezien als een van de meest pittoreske steden van Noorwegen. Alleen dat al is reden genoeg om hier straks rustig rond te gaan lopen. Smalle straatjes, kleurrijke gevels en dat typische Noorse gevoel dat alles hier net een tikje gemoedelijker is.

We willen in ieder geval even langs de Gamle Bybro, de oudste brug van de stad. Die kom je in zo’n beetje elke reisgids tegen, en dat is meestal niet voor niets. Vanaf hier schijn je een mooi uitzicht te hebben over de rivier en de oude pakhuizen langs het water. Zo’n plek waar je waarschijnlijk automatisch even blijft hangen.

Verder staat het Rockheim Museum op het lijstje. Het nationale museum voor Noorse pop- en rockmuziek. Of we daar ook echt naar binnen gaan? Geen idee. Dat hangt een beetje af van het weer, de drukte en hoe lang we ergens anders blijven plakken. Het motto voor vandaag is vrij duidelijk: we zien wel.

Naast de stad varen we ook nog een stuk door de Trondheimfjord, dus er is sowieso genoeg te zien — al is het maar vanaf het schip of later weer vanaf het balkon.

Geen strak plan vandaag. En soms is dat precies wat je nodig hebt. Gewoon Trondheim, zonder haast.

Dag 6 – Hammerfest

Op Dag 6 staat Hammerfest op het programma. En ja… dat ligt dus echt ver boven de poolcirkel. Alleen dat idee al maakt deze stop bijzonder, nog los van wat we hier allemaal gaan doen.

Vanaf de pier gaan we eerst een klein stukje omhoog richting Mount Salen. Met z’n 262 feet is het officieel niet meer dan een heuvel, maar goed — in het Arctische gebied doen ze blijkbaar niet zo moeilijk over dat soort details. Belangrijker: vanaf hier schijnt je een prachtig uitzicht te hebben over Hammerfest en de omgeving. Zo’n plek waar je waarschijnlijk meteen snapt waarom dit stadje zo speciaal is, ondanks (of misschien juist dankzij) de afgelegen ligging.

Daarna gaan we wat dieper de cultuur in en maken we kennis met de Sámi, de oorspronkelijke bewoners van dit gebied. Ongeveer tien procent van de Sámi leeft nog steeds nomadisch en trekt met de rendieren mee, afhankelijk van het seizoen. We bezoeken Mikkelgammen, waar we meer gaan leren over hun geschiedenis en manier van leven.

Het plan is om plaats te nemen op rendiervellen rond een open vuur, te luisteren naar verhalen over hun cultuur en kennis te maken met de joik, die bijzondere zangvorm zonder woorden. Dat schijnt voor westerse oren even schakelen te zijn, maar juist daarom interessant.

Ook gaan we wat traditionele Sámi-gerechten proeven en maken we kennis met onze gastheren en -vrouwen in hun kleurrijke traditionele kleding. De betekenis van de gebruikte materialen en patronen wordt uitgelegd, waarna we weer rustig terugkeren naar het schip.

Een excursie die minder draait om grote landschappen en meer om mensen en cultuur. En dat maakt deze stop in Hammerfest nu al een van de meest bijzondere op de route — tenminste, zo ziet het er op papier uit.

Dag 7 – Tromsø, Noorwegen

Op Dag 7 staat Tromsø op het programma. Ook hier hebben we geen excursie via de rederij geboekt, maar gaan we het gewoon op eigen houtje doen. Een beetje afhankelijk van het weer, de zin van de dag en hoe lang we ergens blijven hangen.

Tromsø lijkt me zo’n stad die zich perfect leent om lekker doorheen te wandelen. Beetje rondkijken, uitzicht op de haven, schepen die af en aan varen en ondertussen kijken waar we vanzelf terechtkomen.

Er liggen een paar ideeën klaar, maar niks ligt vast. Misschien lopen we binnen bij Polaria, het poolcentrum waar alles draait om het leven in en rond het Arctische gebied. Of we duiken het Polar Museum in, met verhalen over poolreizigers, expedities en het leven hier boven de poolcirkel. Ook Tromsø Botaniske Hage staat op het lijstje, al hangt dat vooral af van het weer — bij regen en wind wordt dat plan waarschijnlijk vrij snel geschrapt.

En als geen van dat alles roept? Dan wordt het gewoon wandelen door het stadje, langs de kade, ergens een bakkie koffie scoren en genieten van het uitzicht. Dat werkt eigenlijk altijd.

Kortom: Tromsø zonder vast programma. Dit gaan we doen — of in ieder geval zoiets. Afhankelijk van het weer. En de koffie.

Dag 8 & 9 – Alta, Noorwegen (met overnachting)

Op dag 8 en 9 liggen we in Alta, en dit is er zo eentje waar alles eigenlijk om één ding draait: het noorderlicht. We blijven hier een nacht liggen, wat de kansen meteen een stuk groter maakt. Al blijft het natuurlijk de natuur — garanties worden niet afgegeven.

‘s Avonds gaan we op pad voor de excursie Searching for the Northern Lights at Pæskatun. Samen met lokale experts gaan we proberen de aurora borealis te spotten. Mensen die hier wonen, dit gebied kennen en weten waar je moet zijn — dat lijkt me geen slechte uitgangspositie.

Na het donker worden rijden we naar het Northern Lights Camp bij Pæskatun, gelegen tegen de top van Mount Pæska. Vanaf daar schijnt je een fantastisch uitzicht te hebben over de vallei, wat het meteen ook een ideale plek maakt voor foto’s. Tenminste… áls het noorderlicht zich laat zien.

Ter plaatse krijgen we eerst een presentatie over het noorderlicht: de mythen, de geschiedenis en natuurlijk ook de wetenschap erachter. Op een groot scherm worden foto’s en filmpjes getoond — alvast een beetje in de stemming komen dus. Er zijn meerdere warme hutjes waar je even kunt opwarmen met een hete drank en wat cake. En wie wil, kan ook bij het kampvuur plaatsnemen in een lavvo, een traditionele Sámi-tent. Klinkt allemaal behoorlijk gezellig, zelfs zonder lichtshow aan de hemel.

Daarnaast leren we bij een workshop ook iets over de rol van Pæskatun als leisteengroeve, met een audiovisuele presentatie over de zogeheten slate era. Blijkbaar heeft deze plek meer verhalen dan alleen het noorderlicht.

Verder is het vooral een kwestie van rondwandelen, wachten en naar boven kijken. De gidsen zijn aanwezig om te helpen met camera-instellingen, mocht je zelf foto’s willen maken. En als het noorderlicht écht losgaat, zijn er ook professionele fotografen die je met de aurora op de achtergrond vast kunnen leggen. Die foto’s krijg je dan later gemaild — tegen betaling, uiteraard.

Er worden ook lokaal gemaakte leisteen-souvenirs, foto’s en ansichtkaarten verkocht, voor wie alvast iets tastbaars wil meenemen.

Belangrijk detail: het noorderlicht is en blijft een natuurverschijnsel. De kans is groot, maar het is geen show die je even aanzet. Dus warm aankleden, laagjes, wind- en waterdichte jas, muts, handschoenen en goede schoenen zijn geen overbodige luxe.

Twee dagen Alta, een nacht boven de poolcirkel en hopelijk — heel hopelijk — groen licht aan de hemel. Dat is in ieder geval het plan.

Dag 11 – Åndalsnes

The Golden Train – A Rauma Railway Adventure

Op Dag 11 leggen we aan in Åndalsnes, en hier staat een excursie op het programma die bij voorbaat al veelbelovend klinkt: The Golden Train, een treinreis over de Rauma Railway.

Deze spoorlijn loopt door het Romsdalen, een vallei die door Lonely Planet wordt bestempeld als de mooiste treinroute van Europa. Dat schept verwachtingen. De lijn slingert door het dal en werd tussen 1921 en 1924 aangelegd als aftakking van de Dovre Line, die Oslo met Trondheim verbindt. Alleen al die cijfers geven aan dat dit geen modern speeltje is, maar een spoorlijn met geschiedenis.

Tijdens de rit gaan we door landschappen die je normaal gesproken alleen op ansichtkaarten ziet: steile bergen, diepe kloven, rivieren en watervallen. Het soort uitzicht waarbij je je camera continu in de aanslag houdt en ondertussen denkt: ja hoor, dit is Noorwegen.

De naam Golden Train heeft overigens een bijzondere achtergrond. In april 1940, tijdens de Duitse invasie van Noorwegen, moesten de Noorse goudreserves hals over kop uit Oslo worden geëvacueerd. Wat volgde was een bijna filmisch verhaal: een groep gewone Noren die samen een levensgevaarlijke treinreis maakte door het Romsdalen, terwijl vijandelijke troepen hen op de hielen zaten. Aan boord: 3.000 goudstaven. Dankzij hun vastberadenheid bereikte het goud veilig zijn bestemming en bleef de nationale schat behouden.

Vandaag de dag gaan wij diezelfde spoorlijn volgen. Zonder achtervolgingen, zonder stress — maar met des te meer aandacht voor het landschap en het verhaal erachter. Het voelt toch anders als je weet dat dit traject niet alleen mooi is, maar ook een belangrijk hoofdstuk vormt in de Noorse geschiedenis.

Als alles klopt wat ze beloven, wordt dit zo’n excursie waarbij je achteraf zegt: blij dat we dit gedaan hebben.

Dag 12 – Bergen

Op Dag 12 staan we in Bergen. En ook hier doen we het weer als self explorers. Geen vooraf vastgelegde excursie, geen strak schema. Gewoon kijken wat de dag ons brengt.

Er zijn wel een paar opties waar we alvast aan denken. Misschien wordt het een Hop-On Hop-Off bustour. Lekker overzicht krijgen van de stad, beetje meeliften en uitstappen waar het interessant lijkt. Dat werkt vaak prima als je een stad nog niet kent.

Maar het kan net zo goed uitlopen op een lange wandeling door Bergen. Beetje door de straatjes slenteren, havengebied bekijken, misschien richting Bryggen (dat lijkt me bijna onvermijdelijk) en ergens onderweg een koffietentje induiken. Bergen schijnt niet voor niets een van de gezelligste steden van Noorwegen te zijn.

Kortom: meerdere ideeën, nog geen beslissing. We gaan het internet nog even afstruinen, wat recensies lezen, wat foto’s bekijken en dan zien we wel waar we zin in hebben.

Bergen zonder plan dus. Dat lijkt inmiddels een terugkerend thema te worden.

Dag 13 – Lerwick, Shetland Islands

Noss Seabirds & Seals

Op Dag 13 leggen we aan in Lerwick, op de Shetland Islands, en vandaag staat er weer een echte natuur-excursie op het programma. Zo eentje waarbij je vooraf al weet: camera mee, jas dicht en ogen open.

We gaan met een snelle boot richting het afgelegen Noss Island Nature Reserve. Dit eiland staat bekend om zijn enorme vogelkolonies en is in de zomermaanden een verzamelplek voor duizenden zeevogels. Als je ook maar een beetje van natuur houdt, schijnt dit echt een hoogtepunt te zijn.

Onderweg krijgen we uitzicht op de spectaculaire kustlijn van Bressay, en de exacte route hangt af van wind en weer. Elke dag wordt er gekeken waar het water het meest beschut is, wat het avontuur meteen wat dynamischer maakt. Geen vaste lijn, maar varen waar het kan.

Bij Noss komen we dicht langs de kliffen waar naar schatting 25.000 jan-van-genten nestelen, samen met duizenden zeekoeten en honderden papegaaiduikers, alken, zwarte zeekoeten, meeuwen, aalscholvers en skua’s. Dat moet een indrukwekkend gezicht zijn — zoveel vogels bij elkaar zie je niet elke dag.

Daarnaast gaan we ook op zoek naar zeehonden. Zowel grijze zeehonden als gewone zeehonden komen hier volop voor, dus de kans is groot dat we die ergens lui op de rotsen zien liggen. Met een beetje geluk laten ook bruinvissen zich zien, en héél soms zelfs walvissen, otters of dolfijnen. Geen garanties natuurlijk, maar dat maakt het juist leuk.

Als het weer meewerkt, varen we ook langs de indrukwekkende rotsboog Giant’s Leg. Zo’n natuurverschijnsel waarvan je hoopt dat de zee rustig genoeg is om er dichtbij te komen.

Belangrijke noot voor vandaag: warm aankleden. Laagjes, wind- en waterdichte jas, muts, handschoenen — alles mag mee. En een verrekijker is geen overbodige luxe.

Een dag vol zee, vogels, rotsen en hopelijk een paar onverwachte ontmoetingen. Dit klinkt nu al als een hele mooie afsluiter van de reis.